ಬೆಳೆಯ ಸಿರಿ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ: ವಿಶ್ವವಿಜೇತ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ದರ್ಶನ

Swami Vivekananda

“ಬೆಳೆಯ ಸಿರಿ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳ ಅರಳುವ ಮುನ್ನವೇ” ಎಂಬ ಗಾದೆ ಮಾತಿಗೆ ಅನ್ವರ್ಥ ನಾಮದಂತಿದ್ದವರು ಭಾರತದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುತ್ರ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸೂರ್ಯ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು. ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ನರೇಂದ್ರನಾಥರು ಮುಂದೆ ಜಗತ್ತೇ ಬೆರಗಾಗುವಂತಹ ದಿವ್ಯ ಚೇತನವಾಗಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಇತಿಹಾಸ. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಹಂತವೂ ನಮಗೆ ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ.

 

ಜನನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ

ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ 1863ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ 12ನೆಯ ದಿನ (ಪುಷ್ಯ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಶುಭ ಕಾಲ), ಬಂಗಾಳದ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರನಾಥರ ಜನನವಾಯಿತು. ತಂದೆ ವಿಶ್ವನಾಥ ದತ್ತರು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಹೈಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯವರು ಅತೀವ ದೈವಭಕ್ತೆ ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತ ಚಿಂತನೆಯ ಮಹಿಳೆ.

ನರೇಂದ್ರನ ಜನನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯವರು ತನಗೆ ಶಿವನಂತಹ ಮಗ ಬೇಕೆಂದು ಕಾಶಿಯ ವೀರೇಶ್ವರ ಶಿವನಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಅದರಂತೆ ಜನಿಸಿದ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಮೊದಲು ‘ವೀರೇಶ್ವರ’ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು, ನಂತರ ಅದು ‘ನರೇಂದ್ರನಾಥ’ ಎಂದಾಯಿತು. ನರೇಂದ್ರನ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಸೆಲೆ ಮೊದಲೇ ಇತ್ತು. ಅವರ ತಾತ ದುರ್ಗಾಚರಣ ದತ್ತರು ಅತೀವ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಗ ವಿಶ್ವನಾಥ ದತ್ತರು ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗಲೇ ಸಂಸಾರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದವರು. ಈ ರಕ್ತಗತವಾಗಿ ಬಂದ ತ್ಯಾಗದ ಗುಣ ನರೇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿತ್ತು.

ತುಂಟಾಟದ ಹಿಂದಿದ್ದ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿ

ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಅತೀವ ತುಂಟ ಹುಡುಗ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಮಾತಿಗೂ ಮಣಿಯದ ಈ ಬಾಲಕನನ್ನು ಸುಮ್ಮನಿರಿಸಲು ತಾಯಿ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. “ಶಿವ ಶಿವ” ಎಂದು ಮಂತ್ರ ಹೇಳುತ್ತಾ ನರೇಂದ್ರನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಆತ ಶಾಂತನಾಗುತ್ತಿದ್ದನು.

ನರೇಂದ್ರ ಕೇವಲ ತುಂಟನಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹುಟ್ಟು ನಾಯಕ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಟದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅವರದ್ದೇ ಮೇಲುಗೈ.

  • ಕ್ರೀಡಾಸಕ್ತಿ: ಕುಸ್ತಿ, ಓಟ, ಹಾರಾಟ, ಮುಷ್ಠಿಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಗೋಲಿಯಾಟಗಳಲ್ಲಿ ನರೇಂದ್ರ ಅಜೇಯರಾಗಿದ್ದರು. ದೈಹಿಕ ಸದೃಢತೆಗೆ ಅವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.

ಕೋಚ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕನಸು: ಒಮ್ಮೆ ತಾಯಿ “ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ಏನಾಗುತ್ತೀಯ?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ನರೇಂದ್ರ “ಕುದುರೆ ಗಾಡಿ ಹೊಡೆಯುವ ಕೋಚ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಆಗುತ್ತೇನೆ” ಎಂದಿದ್ದರು. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಗಾಡಿ ಹೊಡೆಯುವವನ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕುದುರೆಗಳ ಲಗಾಮಿನಂತೆ, ತನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವ ‘ಸಾರಥಿ’ಯಾಗುವ ಹಂಬಲವಿತ್ತು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಾರಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಅತೀವವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದವು.

Swami Vivekananda dhyana

“ಶಕ್ತಿಯೇ ಜೀವನ, ದೌರ್ಬಲ್ಯವೇ ಮರಣ”
“ನಿಮ್ಮನ್ನು ನೀವು ನಂಬದ ಹೊರತು ನೀವು ದೇವರನ್ನು ನಂಬಲಾರಿರಿ”

ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ತರ್ಕ

ವಿವೇಕಾನಂದರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪೋಷಕರ ಪಾತ್ರ ದ್ವಂದ್ವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ. ತಾಯಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ ಅವರಿಗೆ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ ಸಂಸ್ಕಾರವಂತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮುಂದೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ನನ್ನ ತಾಯಿ ನನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ತಿದ್ದಿದವರು, ಅವರ ಋಣವನ್ನು ನಾನು ಈ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ತೀರಿಸಲಾರೆ” ಎಂದು.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ತಂದೆ ವಿಶ್ವನಾಥ ದತ್ತರು ಮಗನಿಗೆ ವೈಚಾರಿಕತೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ರಾಜರಸಿಕರಾಗಿ ಬಾಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಬಡವರಿಗೆ ಉದಾರವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ನರೇಂದ್ರ ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು “ನನಗಾಗಿ ನೀವು ಏನು ಆಸ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ತಂದೆ ಮಗನನ್ನು ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ “ನಿನಗೆ ನೀನೇ ಆಸ್ತಿ, ನಿನ್ನ ಈ ಸದೃಢ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದೊಡ್ಡ ಸೊತ್ತು” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಮಾತು ನರೇಂದ್ರನಿಗೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು.

ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಶೋಧನೆ

ನರೇಂದ್ರನಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಸಂಗೀತವು ಅವರ ಪ್ರಾಣವಾಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಅವರು ಅದ್ಭುತ ವಾಕ್ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ‘ಗಣಿತ’ ಎಂದರೆ ಮಾತ್ರ ತುಸು ವಿರಕ್ತಿ ಇತ್ತು.

ಅವರು ಕೇವಲ ಪುಸ್ತಕದ ಬದನೆಕಾಯಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯದ ಹುಡುಕಾಟ ಅವರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ದೇವರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅವರು ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು “ನೀವು ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀರಾ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಮರ್ಪಕ ಉತ್ತರ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ, ಅವರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ಕಂಡವರು ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರದ ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು.

ಪರಮಹಂಸರು ನರೇಂದ್ರನ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು “ಹೌದು, ನಾನು ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ದೇವರೊಂದಿಗೂ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲೆ” ಎಂದಾಗ ನರೇಂದ್ರನ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡಿ, ಹೊಸ ಪಯಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು.

ವಿಶ್ವ ವಿಜೇತ ವಿವೇಕಾನಂದ

ಗುರು ರಾಮಕೃಷ್ಣರ ಕಾಲಾನಂತರ ನರೇಂದ್ರನಾಥರು ‘ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ’ರಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಬಡತನ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಮರುಗಿದರು. 1893ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮ್ಮೇಳನ’ದಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಭಾಷಣ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.

“ಅಮೆರಿಕದ ನನ್ನ ಸಹೋದರ ಸಹೋದರಿಯರೇ…” ಎಂಬ ಅವರ ಮೊದಲ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ಇಡೀ ಸಭಾಂಗಣ ಎದ್ದು ನಿಂತು ಎರಡು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟಿತು. ಭಾರತದ ವೇದಾಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. “ಸೇವೆಯೇ ಪರಮಧರ್ಮ” ಎಂದು ಸಾರಿದ ಅವರು ‘ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಿಷನ್’ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದೀನದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು.

ಉಪಸಂಹಾರ

“ಸತ್ತರೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಿಡಬೇಡ, ಪರಿಶುದ್ಧನಾಗಿರು, ಇತರರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಗೌರವ ಕೊಡು” ಎಂಬ ತಾಯಿಯ ಕಿವಿಮಾತನ್ನು ವಿವೇಕಾನಂದರು ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಪಾಲಿಸಿದರು. 1902ರ ಜುಲೈ 4ರಂದು ಅವರು ಮಹಾಸಮಾಧಿ ಹೊಂದಿದರೂ, ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ.

ಯುವಜನತೆಗೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕರೆ “ಏಳಿ, ಎದ್ದೇಳಿ, ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ತನಕ ನಿಲ್ಲದಿರಿ” ಎಂಬುದು ಇಂದಿನ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಯುಗಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆಯ ಸಿರಿ ಮೊಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಬಂತೆ, ಬಾಲಕ ನರೇಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಕರುಣೆ ಅವರನ್ನು ಜಗದ್ಗುರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.

#ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ, #Swami Vivekananda Biography, #ಬಾಲ ನರೇಂದ್ರನ ಕಥೆಗಳು, #ವಿವೇಕಾನಂದರ ಬಾಲ್ಯ, #Vivekananda’s Childhood, #ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದ, #ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಲೇಖನ, #Vivekananda Article in Kannada,